Fundur í kjara og réttindanefnd Félags íslenskra smíðakennara
fimmtudaginn 29. janúar 2004  kl. 20.oo

Fundarefni:

            Að skoða hugsanlegar leiðir til að fá aftur greidd  laun fyrir þá vinnu er felst í umsjón með smíðastofum og tækjum þeirra. Einnig að greidd verði laun fyrir innkaup á efni og tækjum fyrir smíðastofuna.

Nefndarmenn hafa kynnt sér túlkun lögmanns Kennarasambandsins á því hvað hæstaréttardómurinn þýðir í raun. Samkvæmt túlkun hans þýðir dómurinn það eitt, að ekki er hægt með kjarasamningi að rifta  persónubundnum ráðningasamningum og eða vinnusamningum einstakra hópa starfsmanna við sinn vinnuveitenda. Enda er þá um að ræða greiðslu fyrir tiltekna vinnu sem aðilar koma sér saman um og vinna sem vinnuveitandi hefur áhuga á að unnin sé. Enda er ótvírætt, að um aukin laun er að ræða fyrir aukna vinnu. Kjarasamningur fjallar aðeins um þau lágmarkslaun og eða kjör sem við eigum að njóta við kennslustörf. M.ö.o. ef við ætlum að vinna aðra vinnu fyrir okkar vinnuveitanda verður að greiða sérstaklega fyrir alla slíka vinnu.

Þá hafa nefndarmenn verið upplýstir um þá staðreynd að samkvæmt landslögum liggur samnings- og einnig verkfallsréttur kennara alfarið á hendi Kennarasambandsins. Félag grunnskólakennara sem slíkt hefur ekki þennan rétt og alls ekki svæðafélög eins og t.d. Kennarafélag Reykjavíkur.

Vinnusamningur smíðakennara í Hafnarfirði var frábrugðinn því sem tíðkaðist t.d. í Reykjavík og á fleiri stöðum. Þar var um að ræða formlegan vinnusamning er fjallaði um og skilgreindi þau verk sem smíðakennarinn tók að sér að vinna og um samið hversu margir tímar skyldu vera greiddir fyrir þá vinnu. Ekki er ólíklegt að notaður hafi verið annar launataxti en hver og einn kennari vann á þegar hann var í kennslu. Þessi samningur var skriflegur. Smíðakennarahópurinn í Hafnarfirði hlýtur því að vera skipulagður þó ekki væri nema til þess að halda utan um slíkan samning.

Í Reykjavík var ekki um að ræða formlegan vinnusamning heldur u.þ.b. 25 ára samþykktir sem farið hefur verið eftir. Þessar samþykktir eru löngu týndar, vegna þess t.d. að smíðakennarar í Borginni hafa ekki verið til sem formlegur og skipulagður hópur sem héldi utan um slík mál. Þá eru ekki þekktar neinar skilgreiningar á þessum störfum. Þó að ekki hafi verið til neinn samningur þá hefur vissulega skapast hefð fyrir þessum greiðslum sem eru þá ígildi ákveðins vinnusamnings.  

Ef Borgin hefði viljað endurskoða þessar greiðslur og ræða um annað skipulag, hefði Borgin átt að segja upp slíku fyrirkomulagi með t.d. þriggja mánaða fyrivara. Því vinnan er áfram unnin af smíðakennurum án nokkurrar skilgreiningar og þá án sérstakra launa. Margir hafa gengist inn á það í vinnuskýrslu að þessi tími væri hluti af  9,14 tímunum sem kennara ber hafa til undirbúnings kennslu samkv.  Kjarasamningi og  óheimilt samkvæmt túlkun Kennarasambandsins að nota í önnur störf..

Ef formlegir vinnusamningar um þessa vinnu eru til einhversstaðar væri það mjög gagnlegt fyrir stéttina í heild að fá að vita að því. Og ef einhverjir smíðakennarar eru að fá þessa vinnu greidda umfram lágmarkslaun samkvæmt kjarasamningi og vinnan sjálf er óskilgreind viljum ráðleggja kennurum að fá slíka skilgreiningu á þessum störfum.

Það er morgunljóst að það verður ekki auðvelt að fá leiðréttingu á þessu óréttlæti.

Þá er rétt að gera grein fyrir því að Kennarasambandið, Félag grunnskólakennara og eða svæðafélög geta ekki komið að þessu máli, því verðum við sjálfir smíðakennarar að gera eitthvað í málinu. Þessi félög geta því aðeins stutt við bakið á okkur óformlega, líkt og gert var í Hafnarfirði á síðasta ári. En það var lögmaður sambandsins sem flutti málið.

Það er því skoðun nefndarinnar að stofna verði einskonar hagsmunafélög  eða hópa smíðakennara hvarvetna um landið í hæfilegum stærðum sem henta á hverjum stað. Það verði síðan verkefni þessara félaga að reyna innheimta þessi laun hjá hverju og einu sveitafélagi. Svæðafélögin ættu að geta hjálpað okkur að fóstra þessi félög svo þau líði ekki út af um leið og þeim fylgi ekki mikill kostnaður án þess þó að þau blandist í baráttuna.

M.ö.o. við sendum okkar sveitastjórnum eða borgar- og bæjarráðum innheimtubréf,  þar sem verður rukkað í nafni allra smíðakennara sem eru tilbúnir til að gefa skriflegt umboð til þess. Þetta kallar á mikið starf. 

Ferillinn yrði í grófum dráttum sá, að smíðakennarar á hverju svæði stofna með sér félag til halda utan um þessa baráttu. Kosin yrði bráðabirgðastjórn 2 - 3 manna sem jafnframt væri samninganefnd. Safnað verði saman nöfnum þeirra smíðakennara sem eru tilbúnir til að reyna að innheimta skuldina. Mikilvægt er að helst allir taki þátt sem eiga inni þessi laun. Þeir þurfa að gefa skriflegt umboð til þess að þetta félag geti innheimt  þeirra skuld í þeirra nafni. Reikna þarf út hvað hver og einn á inni hjá sínu sveitarfélagi til dagsins í dag með vöxtum. Félagið sendir svo sveitarfélögunum þessi innheimtubréf.

Í þessu sambandi er vert að ítreka aftur, að Kennarasambandið telur algjörlega óheimilt að nota svo nefndann undirbúningstíma til að vinna þessa vinnu. Nefndin veit einnig að Félag grunnskólakennara hefur í þrígang sent trúnaðarmönnum í hverjum skóla bréf  þar sem  bent er á, að þessi ráðstöfun á undirbúningstímanum er algjörlega óheimill og það eigi að greiða sérstaklega fyrir þessa vinnu með öðrum hætti  þar sem hún tilheyrir ekki kennslustörfum. Fyrst 14. jan. 2001,  þá  12. feb. 2002 og loks 17. nóv. 2003.

Ef kjörnar sveitastjórnir neita að greiða okkur þessi laun sendum við lögmanni Kennarasambandsins kröfurnar í sérstaka lögfræðiinnheimtu. Lögmaður KÍ  telur mikil-vægara að ná samningum við sveitastjórnirnar til framtíðar heldur um þessi mál en að en að fá skuldina greidda sem nú er útistandandi. Það er eflaust mikið til í því. Það er þegar neitunin berst, ef hún berst sem hugsanlegir viðspyrnumöguleikar myndast. T. d. ef við ynnum málið þá yrðu sveitafélögin að segja upp þessum vinnusamningi formlega  og þá getum við neitað að vinna þetta starf. Því getum við neitað í krafti samtakamáttarins en öðruvísi ekki, nema einstakir kennarar sem hafa til þess sterka stöðu. Þá stöðu hafa fæstir.   

Reykjavík, 30. janúar 2004

Steinunn

Valdór

Kristbjörn